🗓️ امروز در ایران و جهان چه گذشت
۹ آوریل ۲۰۲۶ | ۲۰ فروردین
🌍 مهمترین رویدادهای ایران و جهان در طول تاریخ در این روز
🇮🇷 ایران
🟢 بپاخیزی «بهآفرید» در خراسان
نویسندگان تاریخ قیامهای استقلالطلبانه ایرانیان نوشتهاند که نهم آوریل سال ۷۴۴ میلادی روزی بود که بهآفرید در زوزن خراسان پرچم خود را برافراشت. او در میان مردم با پیراهن سبز ظاهر میشد و کلامی نافذ داشت. مخالفانش او را به جادوگری متهم میکردند.
قیامهای ایرانیان در گوشهوکنار کشور، مدت کوتاهی پس از اشغال ایران به دست عربها آغاز شده بود. تاریخ این بپاخیزیها از درخشانترین فصلهای تاریخ عمومی جهان است؛ فصلی سرشار از قهرمانی، پایداری و جانبازی.
⚔️ زادروز امیرتیمور
به نوشته برخی مورخان، امیرتیمور گورکانی که سه بار به ایران حمله کرد و سرزمین ما را به تصرف خود درآورد، در نهم آوریل ۱۳۳۶ میلادی در شهر سبز در فرارود به دنیا آمد.
او در سال ۱۴۰۵ میلادی در قزاقستان امروز درگذشت. مورخان حملات او به ایران را «یورش» نامیدهاند. تیمور در یکی از این یورشها اصفهان را قتلعام کرد و از سر قربانیان مناره ساخت. او همچنین بغداد را قتلعام کرد، دمشق را غارت کرد و در ادامه فتوحاتش دهلی را هم تصرف کرد.
💉 دستگیری پزشک احمدی در عراق
دستگیری پزشک احمدی، که پس از وقایع شهریور ۱۳۲۰ گریخته بود، در ۲۰ فروردین ۱۳۲۱ برابر با ۹ آوریل ۱۹۴۲ ثبت شده است. او در عراق دستگیر شد، به تهران بازگردانده شد و محاکمه شد.
شهرت داشت که پزشک احمدی چند تن از زندانیان سیاسی مخالف رضاشاه را در زندان قصر با تزریق آمپول هوا کشته بود. یکی از این قربانیان جعفرقلیخان سردار اسعد بختیاری بود که مدتی نیز وزیر جنگ کابینه شده بود.
☢️ نشست جهانی تکنولوژی اتمی در تخت جمشید و نظر دکتر اعتماد
در دهم آوریل ۱۹۷۷ برابر با ۲۱ فروردین ۱۳۵۶، نشست جهانی تکنولوژی اتمی با حضور پانصد مقام و کارشناس از سراسر جهان در تخت جمشید آغاز شد و چهار روز ادامه یافت. سخنرانیها و بحثهای این نشست با سخنان امیرعباس هویدا، نخستوزیر وقت، آغاز شد. شرکتکنندگان، دکتر اکبر اعتماد، رئیس وقت سازمان انرژی اتمی ایران و معاون هویدا را به ریاست جلسات انتخاب کردند.
یک روز پیش از آغاز نشست، دو مشاور ارشد جیمی کارتر، رئیسجمهور وقت آمریکا، از آژانس خلع سلاح و سازمان کنترل تسلیحات هستهای وارد تهران شده بودند.
این نشست در سالروز تشکیل کمیسیون انرژی اتمی آمریکا آغاز شد. این کمیسیون در ۱۰ آوریل ۱۹۴۵ ایجاد شده بود و محصول فعالیت اولیه آن، دو بمب اتمی بود که تنها چهار ماه بعد بر دو شهر پرجمعیت و صنعتی ژاپن فرو افتادند و صدها هزار نفر را کشتند یا بیمار کردند.
شانزده سال پیش از نشست تخت جمشید، در همین روز، یعنی دهم آوریل ۱۹۶۱ / ۲۱ فروردین ۱۳۴۰، ایران دارای یک راکتور آموزشی شده بود که در اراضی امیرآباد، در محدودهای میان بزرگراه چمران و خیابان کردستان، در کنار دانشگاه تهران آغاز به کار کرد.
در ایران، بیستم فروردین روز ملی فناوری هستهای اعلام شده است. در بیستم فروردین ۱۳۸۸ برابر با نهم آوریل ۲۰۰۹، محمود احمدینژاد در اصفهان از فعالیتهای مربوط به تهیه سوخت هستهای بازدید کرد و گفت:
«ما وارد آخرین مرحله تولید سوخت اتمی شدهایم.»
همان شب، شبکههای تلویزیونی آمریکا ضمن پخش تصویر و اظهارات احمدینژاد گفتند که رئیسجمهور ایران از ورود برنامه هستهای کشور به مرحلهای تازه و غیرقابل بازگشت خبر داده و این مسئله مذاکرات شش دولت را دشوارتر کرده است.
دکتر اکبر اعتماد که از او به عنوان پدر پژوهشهای اتمی ایران یاد میشود، در مصاحبهای که در نوامبر ۲۰۰۹ در نشریهای در واشنگتن منتشر شد، با تأکید گفت که دولت وقت ایران در سال ۱۹۶۸ / ۱۳۴۷ نباید پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای را امضا میکرد. او گفت:
- این پیمان قراردادی میان قویها و ضعیفها است.
- این قرارداد را قویها علیه ضعیفها تنظیم کردهاند.
- خودشان به تعهداتشان عمل نمیکنند.
- سالهاست از مفاد این پیمان علیه ایران سوءاستفاده میکنند.
- کشورهای دارای سلاح هستهای متعهد شده بودند خلع سلاح شوند، اما به آن عمل نکردند.
- همچنین متعهد شده بودند فناوری هستهای را در اختیار کشورهای فاقد آن قرار دهند، اما پس از گرفتن امضا، از زیر آن شانه خالی کردند.
او حتی گفت اگر به جای دولت ایران بود، نه تنها از این پیمان بلکه از آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم خارج میشد و میپرسید: عضویت در این آژانس چه امتیازی برای ایران داشته است؟
👰 سن ازدواج پسران و دختران
از تیترهای صفحه اول شماره ۱۵۸۴۷ روزنامه اطلاعات، مورخ دوشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۸، چنین برمیآید که مسئله سن ازدواج دوباره مورد بحث قرار گرفته بود.
طبق ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی ایران که حدود هشت دهه پیش تصویب شده بود، حداقل سن ازدواج برای:
- پسران: ۱۸ سال
- دختران: ۱۵ سال
تعیین شده بود و افزوده شده بود که اگر مصلحتی اقتضا کند، این حداقل میتواند برای:
- پسران: ۱۵ سال
- دختران: ۱۳ سال
در نظر گرفته شود.
این ماده سالها اجرا میشد. در اواخر دوران نظام سلطنتی، حداقل سن ازدواج به:
- ۲۰ سال برای پسران
- ۱۸ سال برای دختران
افزایش یافت. در همان زمان، این اقدام با برخی اعتراضها روبهرو شد و مخالفان با استناد به تجربههای علمی و اجتماعی استدلال میکردند که دختران در سنین پایینتر، پس از ازدواج، از نظر سازگاری جسمی و روانی و هماهنگی با همسر، آمادگی بیشتری پیدا میکنند. با این حال، به این اعتراضها توجه نشد.
در اردیبهشت ۱۳۵۸، یعنی سه ماه پس از پیروزی انقلاب، آن اصلاحیه لغو شد و سن ازدواج به وضعیت پیشین بازگشت.
💵 ۱۹ فروردین ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸؛ جهش دلار و سکه
بر پایه گزارش ۱۹ فروردین ۱۳۹۷ خبرگزاری فارس، روند صعودی قیمت ارزها تا پایان ساعت معاملات آن روز ادامه داشت. در آخرین ساعت معاملات:
- دلار آمریکا: ۵۷۳۰ تومان
- یورو: ۶۸۵۰ تومان
بود.
فارس نوشت که نسبت به روز قبل:
- دلار ۴۸۰ تومان
- یورو ۲۷۵ تومان
افزایش یافته بود.
یک سال بعد، در ۱۹ فروردین ۱۳۹۸، دوباره جهش ناگهانی قیمت ارز رخ داد و دلار در بازار آزاد به ۱۴ هزار و ۴۰ تومان رسید؛ یعنی نسبت به روز قبل حدود ۷ درصد افزایش داشت و جهشی نزدیک به هزار تومان را تجربه کرد.
خبرگزاری فارس همچنین در گزارش ۱۹ فروردین ۱۳۹۷ نوشته بود:
- سکه طرح جدید: ۱ میلیون و ۹۳۵ هزار تومان
- سکه طرح قدیم: ۱ میلیون و ۸۷۳ هزار تومان
معامله شد.
اما یک سال بعد، در ۱۹ فروردین ۱۳۹۸، بهای سکه بهار آزادی به ۴ میلیون و ۷۸۰ هزار تومان رسید؛ یعنی بیش از دو برابر سال قبل. این رقم در فروردین ۱۳۹۹ به حدود ۶ میلیون تومان رسید.
در همان زمان، روزنامههای تهران، از جمله کیهان، این جهشها را با تیترهای درشت روی صفحه اول برده بودند.
🚨 واکنش سریع و تند جمهوری اسلامی به تروریستی اعلام شدن سنتکام
خبرگزاری تسنیم در ۱۹ فروردین ۱۳۹۸ برابر با ۸ آوریل ۲۰۱۹ متن بیانیه شورایعالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را منتشر کرد؛ بیانیهای که همان شب در واکنش به اقدام آمریکا صادر شده بود.
در این بیانیه آمده بود که جمهوری اسلامی ایران، اقدام دولت آمریکا در قراردادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی را محکوم میکند و آن را خطری عمده برای صلح و امنیت منطقه و جهان و نقض آشکار قواعد آمره حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل میداند.
جمهوری اسلامی در اقدام متقابل اعلام کرد:
- رژیم ایالات متحده آمریکا را دولت حامی تروریسم
- و فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) و همه نیروهای وابسته به آن را گروه تروریستی
میداند.
در پایان بیانیه تأکید شده بود که آمریکا مسئول همه پیامدهای خطرناک این اقدام ماجراجویانه خواهد بود.
تسنیم نوشت این بیانیه به پیشنهاد محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه وقت، و پس از بررسی موضوع صادر شده است.
همچنین به گزارش این خبرگزاری، عباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه، در گفتوگو با شبکه دو سیما گفت:
- مسئولیت پاسداری از خلیج فارس با سپاه است
- و ممکن است اتفاقات تازهای رخ دهد
- آمریکا یکی از خطوط قرمز اساسی جمهوری اسلامی را رد کرده است
دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت آمریکا، در ۸ آوریل ۲۰۱۹ رسماً سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار داد و خودش هم پذیرفت که این کار بیسابقه است.
مایک پمپئو، وزیر خارجه وقت آمریکا، نیز از شرکتها و بانکها خواست از هر نوع تعامل با سپاه پاسداران خودداری کنند و گفت این تصمیم از یک هفته بعد اجرایی خواهد شد.
این نخستین بار بود که دولت آمریکا، یک سازمان نظامی رسمی وابسته به یک دولت را تروریستی اعلام میکرد. تحلیلگران این اقدام و واکنش متقابل ایران را رویدادی با پیامدهای سنگین توصیف کردند.
🎨 دنیای هنر
🎤 نوآوری در انتخاب هنرمند؛ داوری مشترک مردم و استادان
چند سالی است که برخی شاخههای هنری مانند:
- خوانندگی
- نمایش
- رقص
با همکاری شبکههای تلویزیونی آمریکا برنامههایی مانند:
- American Idol
- Dancing with the Stars
و نمونههای مشابه را اجرا میکنند.
در این روش، هنرمندان در برابر:
- داوران حرفهای
- تماشاگران حاضر در سالن
- و مخاطبان تلویزیونی
هنر خود را عرضه میکنند. داوران نمره میدهند و از مردم نیز خواسته میشود با تلفن رایگان، فکس یا ایمیل نظر خود را اعلام کنند. میانگین این نمرهها برندگان را تعیین میکند.
این روش تازه، که انحصار انتخاب را از دست گروهی محدود بیرون آورده، به عنوان عدالت در گزینش شناخته شده و جهانی شده است؛ تا جایی که حتی به افغانستان هم رسیده است.
شبکه طلوع در افغانستان این مدل را با نام افغانستار اجرا کرد. در بهار ۱۳۸۷، حدود دو هزار نفر در مسابقه آواز این برنامه شرکت کردند و:
- نابزاده، تاجیک ۱۹ ساله از مزار شریف: اول
- سخیزاده، هزاره ۲۱ ساله از بامیان: دوم
- لیما سحر از قندهار: سوم
شدند. در همان دوره، ستاره از هرات به مقام هشتم رسید.
گفته شده منشأ این اندیشه، اوا نارسیسوس بوید، خواننده و رقصنده سیاهپوست آمریکایی، بوده است؛ زنی که با هرگونه تبعیض مخالفت میکرد و معتقد بود ارزشگذاری هنر نباید فقط در دست استادان حرفهای باشد، بلکه باید نظر مردم عادی، یعنی مخاطبان و خریداران هنر، هم دخیل باشد.
🖼️ پایان عمر پرکارترین نقاش قرن بیستم؛ پابلو پیکاسو
در هشتم آوریل ۱۹۷۳، پابلو پیکاسو، نقاش بلندآوازه و پرکار قرن بیستم، در ۹۲ سالگی در خانهاش در جنوب فرانسه درگذشت. او در سال ۱۸۸۱ در اسپانیا به دنیا آمده بود و از چهار سالگی نقاشی را آغاز کرده بود.
پیکاسو که در فرانسه هنر خود را کامل کرد، در ۱۵ سالگی یعنی در سال ۱۸۹۶، پرتره مادرش را کشید که از شاهکارهای او به شمار میآید. او در آغاز قرن بیستم:
- در ۱۹۰۶ به پروتوکوبیسم
- و در ۱۹۰۸ به کوبیسم
روی آورد. دو دهه بعد، بیآنکه کوبیسم را رها کند، به سوررئالیسم نیز توجه نشان داد.
در دهههای آخر عمر، به ترسیم افسانهها پرداخت. تنها در سه سال پایانی زندگیاش، ۲۰۱ اثر مهم خلق کرد. موزهای مستقل به آثار او اختصاص یافته و هنر در خانواده او نیز پیشینه داشت، زیرا پدرش استاد هنر در دانشگاه بود.
💰 در دنیای اقتصاد
⛽ بهای بنزین در آمریکا در ۲۰۰۷ و تکرار دلالبازی در ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳
به طور طبیعی، تغییرات بهای نفت خام در بازارهای جهانی باید چند ماه بعد در قیمت بنزین اثر بگذارد، زیرا فرایند:
- استخراج
- حمل
- پالایش
- و توزیع
زمانبر است.
اما در آمریکا، از نیمه مارس ۲۰۰۷ بار دیگر قیمت بنزین به سرعت بالا رفت. همین وضعیت در بهار ۲۰۱۲ نیز، پس از تشدید تحریمهای جمهوری اسلامی از سوی غرب، تکرار شد. هنوز تحریمها از مرحله حرف و بیانیه فراتر نرفته بود که شرکتهای نفتی، دلالان و سفتهبازان قیمت نفت و در نتیجه بنزین را بالا بردند و میانگین قیمت بنزین در جایگاههای فروش آمریکا به هر گالن ۴ دلار رسید.
از آنجا که آن سال در آمریکا سال انتخابات بود و نامزدها برای تبلیغات به کمک مالی شرکتها و کسبه نیاز داشتند، اقدام مؤثری برای مهار قیمتها صورت نگرفت. بهای نفت خام تا هر بشکه ۱۲۶ دلار بالا رفت؛ در حالی که قرار بود کاهش خرید نفت از ایران توسط اروپاییها تازه از تیرماه اجرایی شود و عربستان هم قول داده بود کمبود را جبران کند.
این افزایش قیمت، بار دیگر نقش منفی دلالان را ـ به تعبیر لنین، «زالوهای جامعه» ـ در اقتصاد نشان داد.
در آمریکا، قیمت بنزین بسته به:
- مالیات ایالت
- فاصله از پالایشگاه
- و شرکت مالک جایگاه
متفاوت است. در هفته اول آوریل ۲۰۰۷، در مناطقی با مالیات متوسط، تابلوی «First Pay» بالای پمپها نصب میشد؛ یعنی مشتری باید اول پول را پرداخت کند و بعد سوختگیری کند، چون بیم آن میرفت که بعضی افراد پس از پر کردن باک فرار کنند.
مفسران روزنامهها آن زمان نوشته بودند که چون فصل انتخابات پارلمانی گذشته، قیمت بنزین هم بالا رفته، چون دیگر نیازی به جلب رأی مردم نیست.
در زمستان ۲۰۱۳ نیز به بهانه آسیب دیدن چند پالایشگاه بر اثر توفان، شرکتها دوباره قیمت بنزین را بالا بردند و قیمت هر گالن به حدود ۴ دلار رسید.
🏊 دنیای ورزش
🌊 کاری بیسابقه در تاریخ؛ شنای ۵ هزار کیلومتری در ۶۶ روز
مارتین استرل، شناگر ۵۲ ساله اهل اسلوونی، با پیمودن سراسر رود آمازون با شنا، رکورد تازهای ثبت کرد. او پیش از این نیز:
- دانوب
- میسیسیپی
- و یانگتسه
را با شنا طی کرده بود.
او در هفتم آوریل ۲۰۰۷ این شنای ماراتن را در شهر بلم برزیل به پایان رساند. مارتین از اول فوریه شنا را آغاز کرده بود و طول ۵۲۶۵ کیلومتری آمازون را در ۶۶ روز پیمود. به این ترتیب، بهطور متوسط هر روز حدود ۸۰ کیلومتر شنا کرده بود.
در این مدت، او با مشکلات:
- ماهیچهای
- گردش خون
- و گوارشی
روبهرو شد و ۱۲ کیلوگرم وزن کم کرد. آمازون نیز پر از خطر بود:
- ماهیهای گوشتخوار
- ماهیهای زالوشکل مکنده خون
- و حتی در بعضی نقاط کوسه
با این حال، او ادامه داد، حتی زمانی که پزشک به او توصیه کرد شنا را متوقف کند.
خود او گفته بود سختترین بخش این شنای طولانی، روز آخر بود؛ جایی که رودخانه به اقیانوس نزدیک میشد و امواج دریا بدن خسته او را به عقب میزدند.
🏛️ در دنیای کشورداری
☠️ طرح محرمانه حمله اتمی استالین و فرضیه مسموم شدن او
در پنجم مارس ۲۰۲۵، ۷۲ سال از مرگ ژوزف استالین گذشت. او که ۲۷ سال رهبر اتحاد شوروی بود، در ۷۴ سالگی و چهار روز پس از سکته ناگهانی درگذشت. اما علت مرگ او هنوز هم با تردید و ابهام همراه است.
استالین در ۱۸ دسامبر ۱۸۷۸ در شهر گوری در گرجستان به دنیا آمد. پدرش کفاش و مادرش لباسشوی بود. کودکی سختی داشت، از پدر کتک میخورد، یک دستش از بدو تولد بلندتر از دیگری بود و در کودکی آبله گرفت و برای پوشاندن جای آن، از نوجوانی ریش گذاشت.
او در جوانی وارد مدرسه کلیسا شد و میخواست کشیش شود، اما یادگیری زبان روسی مسیرش را عوض کرد. از طریق همین زبان، با آثار مارکس آشنا شد و به جریان انقلابی پیوست. بعدها به بلشویکها ملحق شد، چند بار دستگیر و به سیبری تبعید شد و سرانجام به دلیل خشونت و سرسختی، لقب استالین، یعنی «مرد پولادین»، را گرفت.
او در زمان حیات لنین، خود را پیرو کامل او نشان میداد، اما پس از مرگ لنین در ژانویه ۱۹۲۴:
- وصیتنامه او را بایگانی کرد
- نادیا، همسر لنین، را کنار گذاشت
- و به حذف، تبعید، زندان و اعدام مخالفانش پرداخت
در وصیتنامه لنین آمده بود که استالین ذاتاً خشن و گستاخ است و برای رهبری حزب مناسب نیست. لنین هشدار داده بود که اگر فرصتطلبان وارد ساختار حزبی و دولتی شوند، نظام از درون متلاشی خواهد شد.
تاریخ نشان داد که به هشدارهای لنین توجه نشد. استالین تا پایان عمر در رأس قدرت ماند و ساختار شوروی را در مسیری برد که سرانجام به فروپاشی انجامید.
در کتاب «جنایت در کرملین» که در سال ۲۰۰۳ منتشر شد، دو پژوهشگر بر پایه اسناد آرشیوی پس از فروپاشی شوروی این فرضیه را تقویت کردند که استالین با وارفارین، یعنی نوعی ماده رقیقکننده خون و مرگ موش، مسموم شده بود.
به گفته این نویسندگان، در مهمانی شام اول مارس ۱۹۵۳ در کرملین، این ماده به او داده شد. حاضران آن ضیافت:
- بریا
- مالنکوف
- خروشچف
- و بولگانین
بودند.
نویسندگان احتمال دادهاند که بریا بیش از دیگران در قتل استالین نقش داشته، چون از طرح محرمانه استالین برای حمله اتمی غافلگیرانه به انگلستان و آمریکا اطلاع داشت و میدانست پیامد آن، نابودی بیش از نیمی از جمعیت شوروی در حمله متقابل خواهد بود.
بریا بعدها در دسامبر ۱۹۵۳، تنها ۹ ماه پس از مرگ استالین، به اتهام تلاش برای براندازی دولت مالنکوف اعدام شد.
📰 در قلمرو رسانهها
💻 روزی که مجله لایف آنلاین شد
در نخستین هفته آوریل ۲۰۰۷، شرکت ناشر مجله پرعکس و معروف لایف اعلام کرد که به دلیل بالا رفتن هزینه چاپ، این مجله فعلاً فقط به صورت آنلاین منتشر خواهد شد.
لایف در ۱۹۳۶ با هدف پرداختن به مسائل روزمره و نمایش تصویری زندگی مردم آغاز شد، اما با سیاسیتر شدن جهان و نزدیک شدن به جنگ جهانی دوم، به سمت محتوای سیاسی رفت. پس از جنگ، با بالا رفتن علاقه مردم به عکسهای زیبا، سینما و فرهنگ عامه، دوباره جهت خود را تغییر داد. هر بار بخشی از مخاطبانش را از دست داد و گروهی دیگر را جذب کرد.
در دهههای اخیر، که مخاطبان بیشتر خواهان تحلیل، تفسیر و گزارشهای ویژه شدند، لایف ناچار شد به سمت محتوایی شبیه تایم برود. از آنجا که هر دو را یک شرکت منتشر میکرد، ناشر تصمیم گرفت لایف را برای کاهش هزینهها فقط آنلاین نگه دارد تا دستکم از یاد نرود.
عکسهای مجله لایف که از اوجهای فتوژورنالیسم به شمار میآیند، بارها به صورت کتاب منتشر شدهاند. از جمله:
- عکسهایی از جشنهای ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران در مهر ۱۳۵۰ در تخت جمشید
- و تصویری از بقایای تخت جمشید که لایف دربارهاش نوشته بود:
«بسیاری از کشورها آثار باستانی دارند، اما تخت جمشید چیز دیگری است؛ اوج مهندسی، هنر و زیبایی تمدن ایرانی.»
🌐 سایر ملل
🐎 آخرین پیروزی مغولها در اروپای مرکزی
مغولان در نهم آوریل ۱۲۴۱ در مرکز اروپا، نیروهای مشترک شاهزادگان آلمانی و لهستانی را شکست دادند و شهر لاینیتس را تصرف کردند. اروپاییان گمان میکردند مغولها تا ساحل اقیانوس اطلس پیش خواهند رفت، اما ناگهان عقبنشینی کردند.
بعدها معلوم شد که ایلخان بزرگ مغول درگذشته بود و فرماندهان برای شرکت در انتخاب جانشین، به شرق بازمیگشتند. پیش از عقبنشینی، مغولها بعضی شهرهای تسخیرشده را به امیران محلیای سپردند که با آنان رابطه خوبی داشتند.
مورخان اروپایی نوشتهاند که تلفات لشکر اروپا در این نبرد چنان زیاد بود که مغولها برای شمارش کشتهها، گوش مقتولان را جدا میکردند و در توبره اسب میریختند. دلیل پیروزی مغولها، به گفته آنان، تحرک بالا، سلاح سبک و نداشتن زره سنگین بود.
🤝 پایان جنگ داخلی آمریکا و درسهای آن
در ۹ آوریل ۱۸۶۵، ژنرال رابرت لی فرمانده نیروهای کنفدراسیون آمریکا تسلیم شد و جنگ داخلی آمریکا پایان یافت.
او پس از سقوط ریچموند و از دست رفتن خط دفاعی اپوماتوکس، تصمیم گرفته بود با ۲۷ هزار نیروی باقیمانده به لینچبرگ برود و با کمک نیروهای کارولینای شمالی جنگ را ادامه دهد، اما وقتی راه را بسته دید، تصمیم به تسلیم گرفت.
او پیش از ظهر ۹ آوریل، یادداشتی برای ژنرال گرانت فرستاد و سه ساعت بعد در ساختمان دادگاه شهرک اپوماتوکس حاضر شد. لی نامه تسلیم را نوشت، امضا کرد و به گرانت داد. جنگ داخلی چهار ساله آمریکا با:
- ۶۱۸ هزار کشته نظامی
- ویرانی وسیع
- و تلفات سنگین غیرنظامی
پایان یافت.
گرانت پس از تسلیم، به لی، افسران و نیروهایش اجازه داد:
- با اسبها
- و سلاحهای سبک خود
هر جا میخواهند بروند و تصریح کرد که هیچکدام به خاطر گذشته مجازات نخواهند شد، اما از آن پس هر تخلفی مجازات خواهد داشت.
همین گذشت باعث شد دشمنی ادامه پیدا نکند. لی بعداً رئیس دانشگاه شد و نام او بر تالارها، خیابانها و بزرگراهها گذاشته شد.
این الگو بیش از یک قرن بعد در آفریقای جنوبی نیز دنبال شد و نلسون ماندلا پس از انتقال قدرت به اکثریت سیاهپوست، اجازه نداد سفیدپوستان به خاطر گذشته مجازات شوند؛ اقدامی که ثبات کشور را حفظ کرد.
🧊 داستان خرید آلاسکا از روسیه
قرارداد خرید آلاسکا از روسیه در ۹ آوریل ۱۸۶۷ به تصویب سنای آمریکا رسید. طبق این قرارداد، آلاسکا، که در آن زمان مهاجرنشین روسیه در قاره آمریکا بود، به مبلغ ۷ میلیون و ۲۰۰ هزار دلار خریداری شد؛ رقمی که برای هر هکتار، تنها حدود دو سنت تمام میشد.
ویلیام سیوارد، وزیر خارجه آمریکا در دولتهای لینکلن و اندرو جانسون، برای این خرید بسیار تلاش کرده بود. او به سناتورها گفته بود اگر روسها در شمال قاره آمریکا باقی بمانند، ممکن است بعدها مدعی سراسر این قاره شوند و به بومیان کمک نظامی بدهند.
امروز آلاسکا، علاوه بر:
- نفت
- منابع زیرزمینی
- ماهیگیری
- و جاذبههای گردشگری
از نظر استراتژیک نیز اهمیت بالایی دارد، زیرا آمریکا را در همسایگی روسیه و نزدیک چین و ژاپن قرار میدهد.
🎖️ زادروز اریش لودندورف
اریش لودندورف، سردار مشهور آلمان، در ۹ آوریل ۱۸۶۵ به دنیا آمد و در ۱۹۳۷ درگذشت. او در آغاز جنگ جهانی اول، در سال ۱۹۱۴، ارتش روسیه را که از نظر شمار نیرو دو برابر ارتش هشتم آلمان بود، در تاننبرگ شکست داد. همین شکست و شکست بعدی روسیه، از عوامل تضعیف این کشور و زمینهساز انقلاب شد.
لودندورف در برست-لیتوفسک قرارداد صلح با روسیه را امضا کرد و آن کشور را از جنگ بیرون کشید. سپس به جبهه غرب بازگشت و آنجا به این نتیجه رسید که آلمان جنگ جهانی اول را نخواهد برد. او به قیصر پیشنهاد مذاکره برای صلح داد، اما قیصر نپذیرفت و او را به سمتی غیررزمی منتقل کرد.
او پس از جنگ به سوئد رفت و چند کتاب نوشت و در آنها سوسیالیستهای آلمان را متهم کرد که در جریان جنگ از پشت به دولت آلمان خنجر زدهاند. پس از تشکیل حزب ناسیونالسوسیالیست، او نخستین کسی بود که دفتر عضویت حزب را امضا کرد و هیتلر را علیه مارکسیستها و آنچه خودش «بیوطنها» مینامید، تحریک کرد.
برخی تحلیلگران معتقدند اگر او چند سال بیشتر زنده میماند، ممکن بود مانع حمله هیتلر به روسیه شود و آلمان در جنگ دوم مسیر دیگری برود.
👤 سه تن از مشاهیر اروپایی
نهم آوریل سالروز:
- درگذشت فرانسوا رابله، نویسنده فرانسوی، در سال ۱۵۵۳
- درگذشت فرانسیس بیکن، دولتمرد، نویسنده و فیلسوف انگلیسی، در سال ۱۶۲۶
- و زادروز لئون بلوم، سیاستمدار فرانسوی، در سال ۱۸۷۲
است.
لئون بلوم، حقوقدان و سیاستمدار سوسیالیست، در جریان محاکمه دریفوس شهرت یافت. پس از جدایی کمونیستها از حزب سوسیالیست در ۱۹۲۰، او حزب را بازسازی کرد و جبهه خلق را شکل داد. این جبهه در انتخابات ۱۹۳۶ اکثریت را به دست آورد و بلوم نخستوزیر فرانسه شد. او نخستین نخستوزیر سوسیالیست و تنها نخستوزیر یهودی فرانسه بود.
🚶♂️ ۷۵ هزار اسیر آمریکایی و انتقال پرزجر آنان
نیروهای امپراتوری ژاپن، به فرماندهی ژنرال ناساهارو هوما، در جریان حمله به جزایر فیلیپین، در فاصله ۶ تا ۹ آوریل ۱۹۴۲ نیروهای آمریکایی را در منطقه باتان شکست دادند و ۷۵ هزار نفر را به اسارت گرفتند.
ژاپنیها این اسیران، از جمله زخمیها، را حدود ۱۵۰ کیلومتر پیاده به سوی اردوگاهها بردند. مجروحان را در پتو میپیچیدند و دو اسیر سالم آنها را حمل میکردند. این انتقال بسیار سخت و دردناک بعدها در کتابها و فیلمهای متعددی بازتاب یافت.
همین ژنرال، پس از پایان جنگ جهانی دوم، به دست آمریکاییها افتاد و در آوریل ۱۹۴۶ به اتهام همین رفتار با اسیران، اعدام شد.
💣 توطئه قتل فرمانده نیروهای روسیه در گرجستان
در ۷ آوریل ۲۰۰۴، ژنرال الکساندر ستودنیکین، فرمانده نیروهای روسیه در گرجستان، بر اثر انفجار بمبی با کنترل از راه دور زخمی شد. این حادثه در زمان خود یکی از رویدادهای مهم در روابط روسیه و گرجستان تلقی شد.
پس از این ماجرا، مسکو با اصرار از گرجستان خواست عاملان سوءقصد را معرفی کند و بگوید چه نیرویی پشت این طرح بوده است. روسیه در آن زمان دو پایگاه نظامی در گرجستان داشت و غرب از دولت گرجستان میخواست این پایگاهها را برچیند.
تحلیلگران هشدار دادند که چنین توطئههایی ممکن است روسیه را به واکنشی شدیدتر و بازگشت به رفتارهای سختگیرانهتر سوق دهد.
🇬🇪 گرجستان؛ سالروز استقلال و کانون دائمی برخورد قدرتها
نهم آوریل سالروز اعلام استقلال گرجستان در سال ۱۹۹۱ است. این کشور در قفقاز جنوبی، تا زمان قرارداد گلستان در ۱۸۱۳، یک منطقه خودمختار وابسته به ایران بود. اگرچه در طول تاریخ، گاهی روم و مغول آن را از ایران جدا کرده بودند.
در ۱۷۸۳، حاکم گرجستان خود را تحت حمایت تزار روسیه قرار داد. آقامحمدخان قاجار در سال ۱۷۹۵ به تفلیس لشکر کشید و این حاکم متمرد و همدستانش را تنبیه کرد. اما روسها از ۱۸۰۲ به بعد، دستاندازی به گرجستان را آغاز کردند و در پی چند جنگ و با فریبکاری انگلیس در مقام میانجی، ایران ناچار به امضای قرارداد گلستان شد و گرجستان را از دست داد.
گرجیها خود را مایل به هویت اروپایی میدانند، هرچند جغرافیدانان، گرجستان را بخشی از آسیا میدانند. این کشور در تمام دورههای تاریخی، کانون برخورد قدرتها بوده و هنوز هم چنین است.
پس از کنارهگیری شواردنادزه، دولت گرجستان و طبقه سرمایهدار تازهپدید آن گرایش شدیدی به غرب پیدا کردند. ساکاشویلی، رئیسجمهور وقت، که در آمریکا تحصیل کرده بود، سخت میکوشید گرجستان را وارد ناتو و اتحادیه اروپا کند، اما در نشست بخارست در بهار ۲۰۰۸، درخواست عضویت گرجستان در ناتو رد شد؛ تصمیمی که به گفته تحلیلگران، ناشی از آن بود که سران ناتو عقل را بر احساس ترجیح دادند، چون میدانستند در صورت موافقت، جنگ احتمالی اروپا از همین منطقه آغاز میشد.
🇮🇶 نهم آوریل ۲۰۰۳؛ روزی که امور دولتی عراق به دست آمریکا افتاد
نهم آوریل سالروز سقوط حکومت حزب بعث در عراق و افتادن اداره آن کشور به دست آمریکاست. نظامیان آمریکا هفتم آوریل ۲۰۰۳ وارد بغداد شده بودند و ظرف ۳۱ روز عراق را اشغال کردند.
اشغال عراق این کشور را وارد دورهای طولانی از:
- بیثباتی
- درگیری داخلی
- اختلافات مذهبی و قومی
- و رقابت بر سر نفت و قدرت
کرد.
طبق آمارهای منتشرشده، از آغاز حمله در ۱۹ مارس ۲۰۰۳ تا ۹ آوریل ۲۰۰۷، بیش از ۶۰۰ هزار عراقی جان خود را از دست داده بودند. آمریکا نیز تا آوریل ۲۰۰۷ حدود ۳۳۰۰ کشته داده بود؛ این رقم در آوریل ۲۰۰۸ از ۴۰۰۰ نفر گذشت و در آوریل ۲۰۰۹ به بیش از ۴۲۶۰ نفر رسید.
در آوریل ۲۰۰۸ حدود ۱۶۰ هزار نیروی نظامی آمریکا و تقریباً همین تعداد پیمانکار غیرنظامی در عراق حضور داشتند. اعلام شده بود که نیروهای رزمی آمریکا تا پایان ۲۰۱۱ عراق را ترک خواهند کرد؛ اتفاقی که رخ داد.
🧾 برکناری رئیسجمهور لیتوانی به جرم رانتخواری
پارلمان لیتوانی در ۷ آوریل ۲۰۰۴، تنها ۹ روز پس از عضویت این کشور در ناتو و ۲۲ روز پیش از پیوستن آن به اتحادیه اروپا، به درخواست دادگاه قانون اساسی، رأی به برکناری رولانداس پاکساس، رئیسجمهور ۴۷ ساله کشور، داد.
او پیشتر به سه مورد نقض قانون اساسی متهم شده بود، از جمله:
- ادامه کسبوکار شخصی پیشین
- اعمال نفوذ در اعطای تابعیت به یک بازرگان روس
- و کمک به گسترش رانتخواری با در اختیار گذاشتن اطلاعات محرمانه به افراد خاص برای سود مالی
🖼️ تاریخ از نگاهی به تصویر
👭 اِبی و بریتنی؛ دوقلوهای بههمچسبیده در آستانه ۳۵ سالگی
دو خواهر دوقلوی بههمچسبیده آمریکایی، ابی و بریتنی هنسل، در ۷ مارس ۲۰۲۵ گام به ۳۵ سالگی گذاشتند. آنها در ایالت مینهسوتا زندگی میکنند.
هرکدام:
- قلب
- معده
- ریه
- سر
- و ستون فقرات جداگانه
دارند. گردنهایشان جداست اما در تنه به هم چسبیدهاند. کبدشان مشترک است و هر کدام یک دست و یک پا دارند. یک پا کوتاهتر است و رودهها تا انتها مشترکاند. در مجموع، سه کلیه دارند.
این دو خواهر برای:
- راه رفتن
- رانندگی
- شانه کردن مو
- کار با کامپیوتر
باید هماهنگ باشند. با اینکه مغز و شخصیت جداگانه دارند، در بسیاری امور همزمان عمل میکنند. هر دو:
- پیانو مینوازند
- والیبال بازی میکنند
- دوچرخهسواری میکنند
- دانشگاه رفتهاند
- و ۱۱ سال است معلم پایه پنجم دبستان هستند
آنها با هم درس خواندهاند و با هم تدریس میکنند. ابی از سال ۲۰۲۱ ازدواج کرده است. رسانهها پیوسته زندگی این دو را دنبال میکنند و تصاویر و گزارشهای مربوط به آنها مخاطبان زیادی دارد.
📌 برخی دیگر از رویدادهای ۹ آوریل
- ۳۵۱: آتیلا، رهبر هونها، شهر متز را تصرف و ویران کرد.
- ۶۸۵: بودیسم آیین رسمی ژاپن شد.
- ۱۷۴۷: سایمون فریسر، امیر انگلیسی، به جرم تحریک علیه دولت گردن زده شد.
- ۱۸۱۲: قراردادی میان روسیه و سوئد امضا شد که به موجب آن، فنلاند به روسیه و نروژ به سوئد تعلق گرفت.
- ۱۹۴۹: نماینده ایران در سازمان ملل به عضویت اسرائیل رأی منفی داد و در تهران اعلام شد لباس افسران نیروهای مسلح ایران از آن پس شبیه افسران آمریکایی خواهد بود.
- ۱۹۷۳: نخستین قرارداد بازرگانی میان تهران و پکن امضا شد.
- ۱۹۷۶: دولت وقت ایران روابط خود را با کوبا قطع کرد.
- ۲۰۱۰: جان مککوی، از مبتکران بانکداری سواره، ATM و نوآوریهای بانکی، درگذشت.
گردآوری: ساموئل (پیمان) سلاحی
