**مقدمه:
جایی که صدای یک ملت ضبط میشود**
شنود در جمهوری اسلامی فقط یک ابزار اطلاعاتی نیست؛
یک نهاد است.
یک سازمان مستقل با ساختمانها، تجهیزات، پرسنل، بودجه، و البته مصونیت کامل امنیتی.
دفتر شنود در وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه، همان نقطهای است که:
- تماسهای مقامات
- پیامهای فعالان
- مکالمات روزمره مردم
- ارتباطات اپوزیسیون
- و حتی گفتوگوی خصوصی خانوادهها
در آن جمعآوری، تحلیل و دستهبندی میشود.
در این فصل، ساختار این دفترها را بهطور کامل تشریح میکنیم.
بخش اول – اتاق شنود: قلب نامرئی وزارت اطلاعات
اتاق شنود (Listening Room) در اداره کل بیسیم، ساختمانی است با ویژگیهای زیر:
۱) بدون پنجره، بدون علامت، بدون ورود آزاد
حتی کارکنان وزارت اطلاعات بدون مجوز، اجازه ورود ندارند.
۲) مجهز به آکوستیک و تجهیزات حذف نویز
تا هر گونه نشتی صوتی به بیرون غیرممکن باشد.
۳) اتصال مستقیم به هسته مخابرات کشور
این اتصال از طریق:
- لینک فیبر تاریک (Dark Fiber)
- Gatewayهای مخفی
- باجههای امنیتی داخل اپراتورها
انجام میشود.
۴) تیمهای تخصصی شنود
تیمها معمولاً شامل:
- اپراتور شنود
- افسر تحلیل اطلاعات
- فرمانده گروه
- مسئول امنیت فنی
- مسئول پایگاه داده
هستند.
بخش دوم – انواع شنود در این اتاقها
با استناد به اسناد و گفتههای داخلی (از جمله خاطرات تاجیک)، سیستم شنود شامل انواع زیر است:
۱) شنود تلفن همراه (GSM Interception)
با دستگاههای:
- Passive Interceptor
- Active Interceptor (IMSI Catcher)
- SS7 Exploit Systems
ارتباطات کاربران در لحظه شنود میشود.
ایران یکی از معدود کشورهایی است که تمام اپراتورهای خود را به شبکه شنود وصل کرده است.
۲) شنود اینترنت (DPI Rooms)
در این اتاقها:
- ترافیک اینترنت بستهبهبسته تحلیل میشود
- کاربران ردیابی میشوند
- پیامرسانها تحلیل میشوند
- VPNها شناسایی میشوند
- و رفتار کاربران پروفایل میشود
DPI ابتدا با تجهیزات چینی آغاز شد،
اما بعد در اداره کل امنیت شبکه بومیسازی شد.
۳) شنود رادیویی و وایفای
از طریق:
- آنتنهای جهتدار
- سیستمهای مانیتورینگ طیف فرکانسی
- Snifferهای وایفای
- درونهای مجهز به تحلیل سیگنال
این بخش برای:
- فعالان سیاسی
- سفارتخانهها
- شرکتهای خارجی
- دانشگاهها
استفاده میشود.
۴) شنود ماهوارهای (VSAT/Turaya/Inmarsat)
دفتر ماهوارهها مسئول:
- قطع ویست
- شنود تورایا
- تحلیل مکالمات کشتیها و شرکتهای نفتی
- جمعآوری دیتا از مناطق دورافتاده
است.
۵) بدافزار محور (کلیدواژه: پروژه ۲۲۰)
در این حالت اتاق شنود به فایلهایی دسترسی دارد که از طریق بدافزار بهدست آمده:
- صوت
- تصویر
- تماس
- فایل
- شبکههای اجتماعی
- GPS
در این حالت فرد نهفقط ارتباطاتش، بلکه زندگیاش شنود میشود.
بخش سوم – ساختار انسانی دفتر شنود
دفتر شنود شامل چند سطح تخصصی است:
۱) اپراتورهای شنود
کار آنها:
- گوش دادن
- دستهبندی مکالمات
- نوشتن گزارشهای روزانه
- استخراج کلیدواژهها
اپراتورها معمولاً جوان هستند و از میان فارغالتحصیلان دانشگاههای فنی انتخاب میشوند.
۲) تحلیلگران داده
این افراد:
- گراف ارتباطی میسازند
- شخصیتنگاری میکنند
- الگوهای رفتاری را استخراج میکنند
- موارد خطرناک را به معاونت عملیات گزارش میدهند
چنین نقشی در ساختار ۳۱۳۳۲ و رانا دیده میشود.
۳) مسئولان فنی
این افراد شبکه را پایدار نگه میدارند:
- SSL Breaker
- DPI Controller
- Spectrum Analyzer
- Database Admin
بدون این افراد هیچکدام از شنودها امکانپذیر نیست.
۴) فرماندهان شنود
معمولاً از مجموعه معاونت فنی یا ضدجاسوسی منصوب میشوند.
نامهایی مثل:
- حمیدیا
- محمدپور
- ساجدی
- پناهزاده
در همین سطح فعالیت داشتند.
بخش چهارم – وانتهای شنود: شنود سیار در شهر
خاطرات تاجیک و اطلاعات فنی نشان میدهد که وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه هر دو از «واحد شنود سیار» استفاده میکنند.
ویژگیها:
- خودروهای ون سفید بدون علامت
- آنتنهای کوتاه مخفی
- سیستم IMSI Catcher
- سیستم تحلیل وایفای
- رابطه مستقیم با اتاق شنود ثابت
کاربرد:
- رصد تجمعات
- دستگیری هدفمند
- شنود جلسات خصوصی
- جمعآوری دیتا در مواقع بحران
در اعتراضات ۸۸، ۹۶، ۹۸ و ۱۴۰۱ این خودروها نقش جدی داشتند.
بخش پنجم – ساختمانهای مخفی شنود در تهران
اسناد داخلی و منابع امنیتی نشان میدهد که وزارت اطلاعات دارای چند ساختمان کلیدی برای شنود است:
۱) ساختمان ۳۳۲ – غرب تهران
مرکز فنی، شنود، گلخانه تروجان و پایگاه دادهها.
۲) ساختمان ۳۱۳۳۲ – مرکز تهران (اداره کل ضدجاسوسی)
دارای زیرمجموعه شنود سایبری، فنی و تحلیل.
۳) ساختمانهای رانا، دانا و نصر
دفاتر پوششی که در عمل ادامه وزارت اطلاعات هستند.
۴) سایتهای بیسیم حومه تهران
این سایتها مکالمات را بهصورت فرکانسی شنود میکنند.
بخش ششم – فساد و رانت در دفتر شنود
این بخش از همه دردناکتر است.
شنود در ایران نهفقط سیاسی، بلکه شخصی شده:
- سنگینترین پروندههای خیانت خانوادگی از شنود ساخته شده
- کارمندان از شنود برای آزار زنان استفاده کردند
- مدیران کل از شنود برای باجگیری از مقامات استفاده کردند
- اطلاعات اقتصادی شرکتها شنود و به «باندهای امنیتی» فروخته شد
همانطور که تاجیک میگفت:
«در واجا، شنود یعنی پاداش، پول، ارتقا، قدرت.»
و همین باعث رشد فاسدترین لایههای وزارت اطلاعات شد.
جمعبندی فصل ۳۳
در این فصل دیدیم که:
- دفتر شنود یک سیستم صنعتی است
- با چندین ساختمان، تیم و تجهیزات
- هسته اصلی کنترل جامعه است
- منشأ بزرگ فساد و قدرتسازی امنیتی است
- ابزاری برای سرکوب، باجگیری و مهندسی جامعه شده است
شنود در جمهوری اسلامی فقط شنیدن صدا نیست؛ مهندسی آینده است.
در فصل بعد وارد بخش بسیار حساستری میشویم:
